Keerpunt kredieten in zicht
Vraag naar leningen van banken daalt niet langer en loket gaat niet verder op slot
De bodem lijkt bereikt bij het verstrekken van bancaire kredieten aan ondernemingen. Uit onderzoek van de Nederlandsche Bank (DNB) blijkt dat banken hun voorwaarden niet nog verder aanscherpen, voor het eerst sinds de uitbraak van de kredietcrisis in de zomer van 2007. Bovendien neemt de vraag naar kredieten voor het eerst sinds lange tijd niet verder af, blijkt verder uit DNB-cijfers.
Ondernemersorganisaties hebben de afgelopen jaren geklaagd dat banken de kredietkraan hebben dichtgedraaid. Banken hebben die beschuldiging verworpen en gezegd dat de vraag is afgenomen.
Aan die discussie komt wellicht een einde met de nieuwste gegevens van DNB. De centrale bank vraagt elk kwartaal aan commerciële banken of ze de criteria voor kredietverlening hebben aangescherpt of juist versoepeld ten opzichte van het vorige kwartaal. DNB brengt vervolgens het saldo aanscherpingen en versoepelingen naar buiten. Als alle banken strenger zijn geworden, is de score 100%.
Sinds de crisis stond deze indicator elk kwartaal boven nul, dat wil zeggen dat banken elk kwartaal strenger werden. Het afgelopen kwartaal was het bijna nul en de verwachting voor het lopende kwartaal is zelfs precies nul. Met andere woorden: het wordt niet strenger.
Bovendien daalde de vraag naar bedrijfskredieten bijna elk kwartaal sinds de zomer van 2007. Uit DNB-cijfers blijkt dat de bodem nu bereikt is.
Bij ING merkt Annerie Vreugdenhil, hoofd grootzakelijke dienstverlening in Nederland, de omslag ‘absoluut’. Ze verwacht echter niet dat de markt verder normaliseert en er dus weer een sterke groei komt in de kredietvraag. ‘De vraag daalt niet verder, maar stijgt trouwens ook niet veel. Er zijn nog steeds maar heel weinig fusie- en overnameactiviteiten, wat altijd een bron is voor kredietvraag.’
Bankiers stellen dat er wat meer aanbod lijkt te komen. ‘Ik kom in de pitches steeds actievere concurrenten tegen’, zegt een anonieme bankier.
Vreugdenhil herkent dat beeld. ‘Een jaar geleden waren wij vaak de enigen die serieus bezig waren met de financiering. We hadden toen de indruk dat niet iedereen evenzeer open was. Nu is er een grotere groep actief in de Nederlandse markt.’
De daadwerkelijke kredietverlening door Nederlandse banken is volgens gegevens van DNB de afgelopen jaren in bijna alle maanden toegenomen, zij het in een traag tempo. De totale hoeveelheid geld die bedrijven hebben geleend, is echter wel afgenomen, bleek eerder al uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. DNB verklaart die ogenschijnlijke tegenstrijdigheid met de suggestie dat buitenlandse banken hun activiteiten in Nederland de afgelopen jaren fors hebben teruggeschroefd.
DNB verwacht niet dat banken hun kredietvoorwaarden spoedig zullen versoepelen. Banken moeten hun solvabiliteit verhogen in verband met nieuwe eisen.
Bron: Financieel Dagblad, 7 september 2010.